Dag 94: VR 30 okt. San Martín del Camino – Astorga (23km)

Vanochtend, bij vertrek, krijgen een grote zak met druiven mee van de aardige vrouw die de herberg runt. Lekker!

Al na zo’n anderhalf uur komen we in Hospital de Órbigo aan. Daar ligt de langste brug van de Camino.

In het dorp vinden we een bar, waar we even heerlijk zitten.

Als we het dorp uitlopen is er weer een keuze tussen twee alternatieve routes. Deze keer kiezen we wel de langere route, die de weg vermijdt. En daar krijgen we geen spijt van. We lopen door een mooie omgeving. Er liggen een aantal kleine dorpjes aan het pad. En zo langzamerhand wordt het weer een beetje heuvelachtig. Na zoveel dagen met lange rechte wegen, door een vlak landschap, kunnen we dit wel waarderen.

Lang voor we in Astorga zijn, zien we het stadje al liggen.

Maar voor we daar aankomen zijn er nog een paar hindernissen. Om een spoorlijn over te steken moeten we vele extra meters maken, over een grote stalen brug.

En het laatste stuk, de stad in, gaat enorm omhoog. Dat is nog wel even een inspanning, zo aan het einde van de dag.

Ook Astorga heeft weer een grote kathedraal, die we bezoeken nadat we ons in een herberg daar vlakbij, hebben geïnstalleerd (Albergue San Javier). Van het rijtje kathedralen (Burgos- León – Astorga) vinden wij dit duidelijk de minste. Maar het is nog steeds een indrukwekkend en mooi gebouw.  

Na de kathedraal bezoeken we het bijbehorende museum, met heel veel mooie beelden.

En naast de kathedraal is er weer een gebouw van Gaudi; een sprookjesachtig kasteel.

Na al dat rondlopen zijn we wel weer aan hapje en een drankje toe, maar vooral aan even zitten…

Zoals gewoonlijk willen we even na zeven uur gaan eten. Maar in deze buurt blijken alle restaurants pas om acht uur open te gaan. Dat is voor Spaanse begrippen natuurlijk nog vroeg. Er komen pas meer gasten, als wij bijna klaar zijn. 

Dag 93: DO 29 okt. León – San Martín del Camino (26km)

Voor we het centrum van León verlaten, lopen we langs het voormalige klooster en pelgrimsverblijf San Marcos. Nu is het een parador (luxe hotel). Maarte heeft gister nog even op booking.com gekeken. Er was alleen nog een suite vrij, voor €520 per nacht. Daar kun je wel heel veel nachten voor in een pelgrimsherberg slapen.

Op het grote plein voor het San Marcos klooster staat een bronzen beeld van een rustende pelgrim. We houden hem even gezelschap.  

Even verderop kunnen we kiezen tussen de originele Camino, een zandpad over een traject van 30 km direct langs de drukke N120, en een alternatieve route. We hadden gepland het alternatief te gaan doen. Maar als we het begin zien (slecht pad van natte rode leem, en nauwelijks route indicaties) gaan we toch maar weer langs de weg.

Er zijn nog meer ondergrondse huizen in dit gebied; sommige onbewoond en vervallen, anderen zien er nog keurig uit, en lijken bewoond.

In een van dorpen aan de N120 ligt, direct aan de weg, een nieuwbouw kerk, die aan de gevel van een oude kerk is gebouwd.

Het is het seizoen om paddenstoelen te zoeken. De laatste dagen zien we steeds mensen met een mandje en een mes. Er zijn de laatste dagen veel regenbuien geweest, en vandaag miezert het een groot deel van de dag. Ik denk dat dat goed paddenstoelenweer is.

Het lopen ging vandaag gelukkig weer redelijk goed. Ik heb vandaag zonder stokken gelopen. Je hebt dan net een andere houding. Misschien heeft dat invloed. 

We slapen vannacht in een keurige herberg in San Martín de Camino. Er wordt al volop aan het diner gewerkt als we aankomen.  Het ruikt heerlijk. Er wordt hier gekookt met lokale producten. 

De herberg heeft vanavond maar drie gasten. En de derde gast eet niet mee. Dus het diner is alleen voor ons bereid. We eten konijn, met heerlijke paddenstoelen.

Dag 92: WO 28 okt. Mansilla de las Mulas – León (19km)

Mansilla de las Mulas is een klein dorp. Maar het is omringd door een indrukwekkende Middeleeuwse stadsmuur. Als we het dorp uitgelopen zijn hebben we daar een mooi zicht op.

Het eerste deel van de route vandaag gaat over zandpaden, maar wel steeds met de drukke weg naar León mee. Naarmate we León meer naderen komen er meer grote verkeersknooppunten die we moeten passeren. Om deze over te steken zijn er een aantal speciale voetgangersbruggen voor de Camino gebouwd.

De wandeling is vandaag niet erg lang. En al voor de middag zien we de kathedraal van León in de verte liggen.

We lopen dan nog een uurtje de stad door, voordat we de kathedraal in het centrum bereiken. Vlakbij de kathedraal vinden we een klein hostel. Het hostel is gevestigd op de 3e verdieping van een oud gebouw in het voetgangersgebied. Het hostel zelf is vrij nieuw. We krijgen er een 2-persoons kamer.

We hebben nu de hele middag de tijd om in de stad rond te kijken. Echter vanaf de middag tot 4 uur is in Spanje bijna alles gesloten; ook de kathedraal. Tot een uur of vier wandelen we rond in het centrum. Er zijn veel mooie kerken. Er staat een bankgebouw dat gebouwd is door Gaudi.

Na vieren bezoeken we de kathedraal. 

Ook deze gotische kathedraal is weer erg mooi. Hoge ranke pilaren en heel veel prachtige glas in lood ramen. Volgens de audio rondleiding is er 1800m2 glas in lood. We kijken er een hele tijd rond.

Overal waar we rondlopen, ook in de kathedraal, komen we weer bekenden tegen. Veel mensen kiezen ongeveer dezelfde dagafstanden. Zo langzamerhand is er een grote groep pelgrims die je al eens ergens eerder hebt ontmoet.

León heeft veel mooie barren en restaurants in het centrum. Heerlijk gegeten:  een pelgrimsmenu, maar mooie keuze gerechten.

Dag 91: DI 27 okt. Bercianos del Real Camino – Mansilla de las Mulas (27km)

Gisteren schreef ik over adobe huizen. Vandaag nog even een foto van zo’n huis. De goed onderhouden huizen zijn dan nog voorzien van een leemlaag daar overheen, die dan vaak in een kleurtje is geschilderd. Maar dan is de adobe niet meer zo zichtbaar.

Dinsdag is de wekelijkse sluitingsdag van de hostal van afgelopen nacht. Daarom doen ze ook geen ontbijt vandaag. Maar, zo is ons gister verzekerd, we kunnen ontbijten bij het andere restaurant van het dorp. Niet dus! Het andere restaurant is ook gesloten. Dus zonder ontbijt op pad.

Het is koud en guur deze ochtend. Maar wel droog gelukkig! Mijn regenbroek gaat aan als bescherming tegen de wind.

Na 8 km komen we in El Burgo Ranero.

Daar is het restaurant wel open. En de kachel brandt. Het ontbijt smaakt nu extra lekker. We maken er een lange rust van.

We lopen vandaag weer een groot deel van de dag over een zandweg die met een rustige asfaltweg meeloopt. ’s Zomers kan het hier erg heet worden. Om wat schaduw aan de pelgrims te bieden, zijn er recent tientallen kilometers platanen langs de route geplant. Over een paar jaar zullen de zomerpelgrims hier dankbaar voor zijn. 

In het volgende dorpje, Reliegos, nemen we nog een keer een lange rust. Mijn heup doet het goed vandaag, dus we durven het vervolg naar Mansilla de las Mullas nog wel aan. En zonder noemenswaardige problemen komen we daar aan. Ik kan het nog! 😀

We slapen hier in een particuliere herberg.

We delen de slaapzaal van 26 bedden met één oudere man uit Lapland (hij vindt dat hij niet uit Zweden komt, maar uit Lapland). De man ligt diagonaal aan de andere kant van de zaal. Het voelt bijna alsof we een eigen slaapzaal hebben.

Omdat ik zelf niet genoeg was heb om een hele machine te vullen, deel ik hem met de moeder van het grote Franse gezin. Zij hebben, met z’n allen -het kleinste meisje is een jaar of tien- ook 27km gelopen.

Bij het diner komen we de twee Nederlandse dames weer tegen, die we al enige dagen zien. Zij wandelen van Burgos naar León.

Dag 90: MA 26 okt. Terradillos de los Templarios – Bercianos del Real Camino (23km)

We beginnen de dag met een mooie wandeling over kleine zandweggetjes. We hebben vandaag weer een vrijwel vlakke etappe. De weinige bomen staan volop in hun herfstkleuren . Het zal niet lang meer duren totdat ze echt kaal zullen zijn.

De eerste uren passeren we een aantal kleine dorpen. Omdat er in dit gebied geen natuursteen voorhande is, en er ook weinig hout groeit, staan er hier veel zogenaamde adobe-huize. De muren bestaan uit een mengsel van leem en stro, dat gedroogd is. Ook zien we enkele huizen die gedeeltelijk ondergronds zijn. Er steken schoorstenen en belichtingsvensters uit de lage heuveltjes.

We hebben nu een paar dagen in de provincie Palencia gelopen. Onderstaande steen markeert de grens van deze provincie. Hierna lopen we in de provincie León binnen.

Sahagún is een wat grotere plaats aan de route vandaag. Hier vinden we de bankautomaat, waar we naar op zoek waren. En we eten er een broodje. Als we deze plaats uitlopen, kruist er weer een kudde schapen ons pad.

We lopen een uurtje op met een paar bekenden. En hierbij ga ik, ongemerkt weer wat harder lopen. Tot dan toe had ik vrijwel pijnloos gelopen. Maar de laatste paar kilometers moet ik weer afhaken.

We hadden voor vandaag twee opties: naar Bercianos, of naar een dorp 8 km verderop. Omdat de laatste kilometers mij weer zo slecht af gingen, kiezen we voor Bercianos.  Daar zijn we dus al vrij vroeg. We besluiten er niet in de herberg te overnachten, maar we nemen een kamer in een hostal (eigenlijk een simpel hotel). Onze kamer heeft een ligbad. Ik lig er een hele tijd in het warme bad. Dat moet toch goed zijn voor mijn oude botten. De rest van de middag alleen maar rust, en af en toe oefeningen.

’s Avonds bij het eten zien we toch weer een aantal bekenden: een Amerikaans stel, dat met bagage transport loopt, en een Frans gezin met vijf kinderen.

Dag 89: ZO 25 okt. Carrión de los Condes – Terradillos de los Templarios (26km)

De afgelopen nacht is de wintertijd ingegaan. Dat betekent dat we op de klok, een uur eerder kunnen vertrekken, zonder in het donker te hoeven lopen. We komen, op de klok, dus ook een uur vroeger aan. En daarmee wordt de vrije tijd, na aankomst een uur langer. Het avondprogramma in een herberg blijft natuurlijk gewoon de klok volgen: vanaf 19:00 eten, 22:00 de deur op slot en 22:15 licht uit. 

We ontbijten in een bar in het dorp. Daar zitten veel van de gasten uit ons klooster. Omstreeks half acht beginnen we vandaag te lopen. Direct buiten Carrión de los Condes ligt het klooster van San Zoilo, dat nu een luxe hotel is. Niet lang daarna gaan we een brede zandweg op, die we de rest van de ochtend blijven volgen. 

Er liggen geen dorpen aan deze weg. Het uitzicht is de hele weg als op bovenstaande foto: lege velden. 

Na 17 km lopen komen we aan in Calzadilla de la Cueza. Tijd voor lunch en even lekker zitten.

De rest van de middag volgen we een pad dat direct naast de doorgaande weg ligt. Geen bijzonder inspirerende route vandaag. En het kost mij weer veel moeite om de middagetappe te volbrengen. Wat ben ik weer blij als we de herberg zien.

Ik heb het helemaal gehad. Zodra we onze kamer hebben ga ik eerst een half uur op bed liggen. Na de douche ben ik wel weer redelijk hersteld. En Maarte… die heeft geen centje pijn, hij had er nog makkelijk een paar uur bij kunnen lopen.

’s Avonds eten we in de herberg.

Dag 88: ZA 24 okt. Boadilla del Camino – Carrión de los Condes (26km)

Niet lang nadat we Boadilla del Camino verlaten hebben bereiken we het kanaal van Castilla. Dit is een irrigatie kanaal dat door het enorme landbouwgebied loopt. Er liggen kleine sluisjes, aan beide zijden van het kanaal, die kunnen worden opengezet om water door grote betonnen goten de velden in te laten stromen.

We lopen een uurtje langs dit mooie kanaal en steken het dan bij een grote stuw over.

Direct aan de overkant ligt Frómista, waar een mooi Romaans kerkje staat. Het is aan de buitenkant versierd met vele kleine gebeeldhouwde figuren.

In het kleine dorpje Villarmentero de Campos ligt de herberg van de broer van Ewald (Ewald is iemand uit de vriendenkring van mijn zus). Volgens onze informatie zou deze herberg per 15 oktober sluiten. Daarom hadden we niet gepland hier te overnachten. We gaan er toch even kijken. Hij blijkt nog open te zijn. Je kunt er, behalve in de herberg, ook slapen in een tipi of in diverse kleurrijke huisjes. Er lopen kippen, eenden en ganzen rond. Een hele speciale herberg.

We besluiten er te lunchen. De “broer van” is er niet; hij is boodschappen doen. Na een half uurtje besluiten we toch maar verder te gaan. We laten een briefje met de groeten achter.

Als we een kwartiertje op weg zijn komen we een Nederlandse auto tegen. Dat moet ‘m zijn. We zwaaien enthousiast. Weer een kwartiertje later komt die auto teruggereden en stopt. De “broer van” blijkt Wilbert te heten. Hij stelt voor om over een half uurtje een glas wijn te drinken in het volgende dorp. Hij gaat nog even thuis de was opvouwen.

Precies tegelijk komen we bij het terras aan. We maken er nader kennis onder het genot van een glas wijn. Leuke ontmoeting!

Dan is het nog 6 km lopen naar Carrión de los Condes, waar we gepland hebben te overnachten. De laatste twee kilometer is afzien; mijn heup wil weer niet meewerken. Wat ben ik blij als we er zijn!

We slapen deze nacht in het klooster del Espíritu Santo. We worden er gastvrij ontvangen door een van de zusters. Wat een goede plek om te slapen. We krijgen twee bedden in een 12 persoons slaapzaal (geen stapelbedden vandaag!).

Na een heerlijke douche ben ik weer helemaal opgeknapt en kijken we nog even in het dorp rond. Er zijn een paar kerken. Als we de Santa Maria kerk inlopen, staan er drie zusters, voor in de kerk, te zingen. Het klinkt prachtig mooi. We gaan een kwartiertje achter in de kerk zitten om te luisteren.

Als we later een restaurant hebben gevonden met een pelgrimsmenu, blijken hier ook weer veel bekenden te eten.

Dag 87: VR 23 okt.  Hontanas – Boadilla del Camino (28km)

Vanuit Hontatas blijven we voorlopig het dal volgen. Omdat de zon nog laag staat, lopen we lang in de schaduw. Maar zelfs als we al in de zon lopen is het koud. Maarte, die zijn handschoenen veel uit heeft om te fotograferen, heeft zo’n koude vingers dat hij bij het openen van de band van zijn rugzak hulp nodig heeft.

In de vallei liggen weer een aantal mooie kerken/kloosters. Al vrij snel komen we langs de ruïnes van het klooster van San Anton. Daar was ooit een hospitaal voor pelgrims.

Castrojeriz is de grootste plaats die we vandaag aan doen. Vlak er voor ligt de mooie kerk van Santa Maria del Manzano.

Castrojeriz is een prachtig gerenoveerde plaats. Maar het is er heel erg stil. We zijn in Spanje gewend om in elk klein dorpje een gelegenheid te vinden, die helemaal op pelgrims gericht is; drankjes, broodjes, tortilla’s (de Spaanse omeletten met aardappel). Zo niet in Castrojeriz. We vinden er met moeite een chique bar waar we iets kunnen drinken.
Voordat we weer omhoog gaan naar de Meseta komen we een herder met een kudde schapen tegen.

Dan volgt een lange helling omhoog, en dan nog een stukje omlaag en dan zijn we weer op de Meseta.

De rest van dag lopen we weer voornamelijk op deze hoogvlakte.

Daar wordt het, in de zon, al gauw warm. Wat ben ik blij dat we hier niet hartje zomer lopen. Dan moet het hier wel erg heet zijn. En bijna nergens schaduw.

We rusten ergens op een picnicplaats, bij een bron met drinkwater. Daar staat wel een handvol bomen.

Ook de vallei die we later doorlopen is veel groener. De schaarse dorpjes liggen allemaal in een vallei.

Zo ook Boadilla del Camino, waar we overnachten in herberg “En el Camino”.

We krijgen er een twee-persoons stapelbed. Dat is weer eens wat anders. De bedden boven ons blijven vannacht gelukkig leeg.

We eten vanavond met allemaal mensen die we al eerder gezien hebben. Er is een Duits echtpaar uit München, en een Koreaanse moeder (Suki) en zoon (Supwa). Deze laatste zien we al een paar dagen, maar we dachten dat het een stel was. Suki is 50, maar zou ik 30 geschat hebben. Verder een Engels meisje (Marian), en nog een Koreaanse (Young).

Dag 86: DO 22 okt. Burgos  – Hontanas (30km)

Het natte weer is weer voorbij. Vandaag is het strak blauw. In de ochtend fris. ’s Middags lopen we, voor het eerst sinds lang, weer zonder jas.
Burgos is naar één kant uitgebouwd met woonwijken en industrie. De stad uitlopen naar het westen is daarom veel makkelijker dan er binnenkomen vanuit het oosten. We lopen al gauw weer buiten de stad.

Langs de hele Camino getuigen kerken, kloosters en kapellen van de al eeuwenoude stroom pelgrims. Sommige zijn oud en vervallen; anderen zijn mooi gerestaureerd.

Een uurtje buiten Burgos wordt er gewerkt aan een grote nieuwe weg. Er is een keurige omleidingsroute voor de Camino. Er is ligt zelfs een speciaal viaduct om ons doorgang te geven in het bouwterrein.

Tegen het einde van de ochtend bereiken we de Meseta, de hoogvlakte waar de komende dagen overheen zullen lopen. Het doet ons denken aan het grote landbouwgebied dat we in Noord Frankrijk doorkruisten. Lange wegen door, in dit seizoen, lege velden.

Er lijkt hier vooral graan verbouwd te zijn. Hier en daar is er nog iemand met een tractor bezig het land te bewerken.

Er staan weinig bomen en struiken. Dus een eenzame boom mag op de foto.

Overal liggen er grote hopen met stenen. Het lijkt er op dat boeren proberen de grootste brokken steen uit hun akkers te verwijderen, om ze zo makkelijker te kunnen bewerken.

Terwijl we toch al dicht bij het dorpje Hontanas, waar we gaan overnachten, moeten zijn, zien we het nog steeds niet liggen. Maar plotseling is er een dal in de vlakte. Daar kijk je, als je het nadert, gewoon overheen. En dan lopen we direct het dorpje in.

We slapen er vannacht in een nieuwe herberg; hij is dit jaar geopend. Alles is hier mooi en nieuw. Er zijn kleine slaapzalen, 14 stuks met elk 6 bedden.

Zolang de zon er is, is het er heerlijk buiten zitten. Daarna is het gewoon koud.

Zelf koken kan hier ook. Maar wij luie pelgrims, kiezen weer voor het pelgrimsmenu ( €9 vandaag).

Dag 85: WO 21 okt. Atapuerca – Burgos (19km)

Dreigende en donkere luchten, deze ochtend. Maar gelukkig blijft het wel droog. Direct na het dorp komt er een steile helling omhoog. We lopen aan het begin van de ochtend door een mooi berglandschap. 

Je kunt zien dat alle herbergen vol waren, gisteren. Er zijn veel mensen op weg. Allerlei nationaliteiten. Opvallend op de Camino zijn de vele jonge Koreanen. Ook vandaag zijn er weer veel.

Al na een paar uur komen we bij het vliegveld van Burgos. Nadat we daar een heel stuk langs gelopen zijn, komen we in het stedelijk gebied van Burgos. We lopen over het trottoir van een lange rechte weg (10km !) verder de stad in: industrie, garages, winkelcentra, woonwijken met flats. Er lijkt geen einde aan te komen.

Als dat einde dan toch komt, lopen we het mooie oude centrum van Burgos binnen.

Om half twee zijn we al bij de herberg. Die gaat echter pas om twee uur open. Dan maar even naar de bar aan de overkant. Het zit er vol met wachtende pelgrims. Zodra we zitten komt de barman ons een kopje knoflooksoep brengen. Gratis. Er is een vrouw uit de buurt die, met koud weer, soep maakt voor de wachtende pelgrims.

Dan om twee uur: in de rij voor de herberg.

We krijgen twee bedden toegewezen in een van de slaapzalen. Vier aan vier zijn de bedden zodanig afgeschot dat er maximale privacy is. We hebben met z’n vieren een douche en wastafel. Wat een luxe! En dat alles voor €5 per persoon. Het slapen in de Spaanse herbergen is niet duur.

Nadat we ons geÏnstalleerd hebben gaan we de stad in. De kathedraal van Burgos is prachtig.

We kopen kaartjes voor de audio-rondwandeling door de kathedraal, het museum en het klooster. Ook van binnen is de kathedraal geweldig. Er is een middenschip onder een hoge prachtig versierde toren.

Daarom omheen liggen tientallen mooie kapellen. De een nog mooier dan de ander. We kijken er een paar uur rond.

Daarna hebben we het zo koud, dat het tijd is voor warme chocola in een warme bar. 

We trotseren de kou nog even om wat rond te wandelen in de stad: smalle straatjes, nog meer kerken, mooie stadspoort.

En we beëindigen de dag weer met een pelgrimsmenu in een restaurant. Nu we het toch over prijzen hebben. Vandaag kost het €10 per persoon; 3-gangen keuze menu inclusief wijn.