WordPress

Regenbroek, regenjas, rugzakhoes; alles aan vanochtend bij vertrek. Het regent. En dat blijft bijna de hele dag zo.

Op de betere momenten lopen we vijf minuten zonder capuchon. Het zicht is wat beter dan gisteren, maar ver weg kijken is er niet bij. De route loopt vandaag met een autoweg mee; veelal over een brede zandweg, direct naast de weg. Soms buigen we even af, om door een dorpje te lopen.

Na een paar uur is er een klein winkeltje met wat stoelen, waar we even schuilen. Het zit er vol met natte pelgrims. En ook rond de middag vinden we weer even een droge rustplek in een herberg.

Nat en koud komen we om een uur of drie bij de herberg aan, waar we gaan overnachten.

Als we weer schone droge kleren aanhebben, hebben we geen zin meer om in de regen, met onze natte jassen, in het plaatsje rond te kijken. We blijven bij de kachel zitten lezen.

De was kan ik hier gewoon inleveren, en krijgen we na een paar uur droog terug. En voor het avondeten schuiven we aan in het restaurantje, op dezelfde verdieping als onze slaapzaal.

Het heeft behoorlijk geregend vannacht. Maar vanochtend niet meer. Het is mistig geworden. En dat blijft de hele tocht zo. 

Dankzij de mist is het wel een stuk warmer dan we de afgelopen ochtenden gewend waren. De handschoenen kunnen in de rugzak blijven.

We zien echter heel weinig van de omgeving waar we vandaag doorheen lopen.

Er is een dorpje onderweg met een bar (Cirueña). Daar maken we graag gebruik van.

Volgens ons boekje kun je, ver voor Santo Domingo de la Calzada, de toren van de kathedraal al zien liggen. Maar nu dus niet. We zien hem pas als we er bijna zijn.

Al om 13:00 komen we aan. We hebben nog de hele middag om hier rond te kijken.

We bezoeken natuurlijk de kathedraal en het bijbehorende museum. In de crypte bevindt zich het graf van Santo Domingo de la Calzada, de heilige waar deze stad naar is vernoemd.

In de 11e eeuw zag St. Domingo hoe de pelgrims naar Santiago hier ver om moesten lopen en door een rivier moesten waden. Hij bouwde een brug, en een herberg voor de pelgrims.

In de prachtige kathedraal is het meest besproken onderdeel een kippenhok met een levende kip en haan.

De kip en de haan zijn hier, sinds het wonder dat er hier gebeurde: Drie pelgrims (ouders met zoon) onderweg naar Santiago overnachten in de stad. De zoon wordt, ten onrechte, beschuldigd van het stelen van een zilveren beker; hij wordt veroordeeld tot de strop. De ouders zetten hun pelgrimage door en als ze terugkeren uit Santiago bezoeken ze deze stad weer. De zoon hangt er nog steeds, maar blijkt nog te leven! De ouders gaan naar de bisschop om hem dat te vertellen. De bisschop, die net gebraden kip en haan zit te eten, gelooft het verhaal niet. “Jullie zoon is net zo dood als deze kip en haan”. De kip en de haan krijgen op dat moment weer veren, en de haan begint te kraaien…. En de zoon wordt natuurlijk van de strop bevrijd.

Pelgrims die de haan horen kraaien als ze de kathedraal bezoeken, zullen een voorspoedige reis naar Santiago hebben. Helaas geen gekraai als wij er zijn…..

Later op de middag bezoeken we de “pelgrims-experience”, waar je in een half uurtje, op een grappige manier de tocht naar Santiago beleeft.
En natuurlijk kijken we rond in het mooie oude centrum van de stad.
We slapen deze nacht in een herberg met 200 bedden. In onze slaapzaal staan, dicht op elkaar, 13 stapelbedden.

Een paar maanden geleden, toen we in het wijngebied van de Loire liepen, werden daar al de eerste druiven geplukt. Intussen lopen we in de Rioja. En hier zijn er nog steeds wijngaarden, waar de druiven nog aan de stokken hangen.

Veel van de druivenvelden die we vandaag zien, worden geïrrigeerd. Er zijn putten geslagen. Elke put heeft zijn eigen antenne met zonnecel. Waarschijnlijk kan hiermee de besproeiing van afstand aan/uit gezet worden.

We lunchen vandaag in het stadje Nájera. Er is hier een groot klooster uit de 11e eeuw, volgens de legende gebouwd door een koning van Navarra. Hij was op patrijzenjacht, met een valk. Toen zijn valk op een bepaald moment niet meer terugkwam, ging hij hem zoeken. Hij vond hem in een grot met een Mariabeeld, vreedzaam zittend naast een patrijs. Dit wonder was de aanleiding voor de bouw van het klooster.

Graag had ik even in het klooster rondgekeken. Maar als we er om half twee langskomen, gaat het net sluiten.

Sinds Logroño staan er kilometerpalen langs de Camino. Sommigen hiervan zijn mooi beschilderd

We overnachten deze keer in de pelgrimsherberg van het dorpje Azofra. 

Deze herberg heeft geen slaapzalen, maar alleen maar twee-persoonskamers. Omdat er ook wasmachines zijn draai ik weer eens een grote was.
En eten doen we weer met hetzelfde Engels/Duitse reisgezelschap van gisteren.

Als we na het eten terug lopen naar de herberg regent het hard. Mijn was hangt aan de waslijn nat te worden. Gelukkig zijn er ook wasdrogers. Komt ‘t toch nog goed.

We vertrekken gezamenlijk deze ochtend.

Logroño is een van de grotere steden langs de Camino (150.000 inwoners). We zagen het uitgebreide industriegebied van de stad gisteren al liggen. De Camino weet ons daar toch nog met een redelijk groene route doorheen te leiden.

Nadat we via een brug over de Ebro het centrum zijn binnengelopen, gaan we op zoek naar Jan, die voor ons liep. We hebben al geconcludeerd dat dat niet gaat lukken, als Bea en Mike langs lopen. Dankzij een SMS van Bea weten we elkaar toch weer allemaal te vinden in een bar. Daar nemen we afscheid. Jan en Bea pakken in Logroño de bus, om zondag weer naar huis te vliegen. Mike is van plan vandaag een paar uur verder te lopen dan wij.

Aan de andere kant van de stad ligt een groot recreatie gebied. We lopen er langs een groot stuwmeer. Nadat we Logroño achter ons hebben gelaten, lopen we weer over paden en weggetjes, die de autoweg richting Navarette volgen. Al vrij vroeg komen we in Navarette aan en vinden er een particuliere herberg.

Later op de middag lopen we rond door het dorpje en bezoeken de kerk. Er klinkt mooie muziek van Bach. Het is een enorme grote, hoge kerk. Hoe komt het dat zo’n klein dorpje zo’n grote kerk heeft? Een Engelsman beweert later op de avond dat dit komt omdat de Camino hier al eeuwenlang langs komt, en daarmee rijkdom heeft gebracht.

We drinken wat op een mooi pleintje. Daar zit ook een reisgezelschap van Engelsen en Duitsers, die we al vaker tijdens de wandeling hebben gezien. We spreken met hen af voor het avondeten.

Zij kennen elkaar van eerdere tochten over de Camino, en lopen deze keer met z’n zevenen. In de groep is er ook een Duits jongetje van twaalf. Hij loopt al voor de tweede keer Camino, met zijn vader.

Het pelgrimsmenu is voortreffelijk; misschien wel het beste dat we tot nu toe gegeten hebben.

Een ijzig koude wind begeleidt ons aan het begin van de dag. En al is het om acht uur licht, het duurt nog lang voordat de zon boven de bergen is en sterk genoeg is om ons een beetje te verwarmen. We lopen deze ochtend weer over perfect geëffende paden, door een schitterend landschap.

Steeds meer bomen en struiken laten hun mooie herfstkleuren zien. Het groen van de druivenvelden verandert langzaam in bruinrood.
Onze eerste etappe in Spanje begonnen we als twee wandelaars in een lange rij van mensen. Intussen zien we onderweg veel minder mensen. Gedeeltelijk zal dat komen omdat we begonnen tijdens een lang weekend voor de Spanjaarden. Er zullen mensen zijn geweest, die slechts een paar dagen liepen. Een ander effect is dat we de laatste dagen niet in de grote etappe plaatsen sliepen, maar in dorpjes met kleinere herbergen.

Als bij toeval komen we Jan, Bea en Mike de hele dag tegen. In de loop van de ochtend zitten met z’n vijven aan de koffie op een terras in Los Acros. En ‘s middags komen we elkaar weer tegen bij de lunch in de tuin van een herberg in Sansol.

Liepen we in de ochtend over makkelijk licht glooiende paden, vanmiddag is de route zwaarder. We gaan continue omlaag of omhoog over veel steilere hellingen. Het landschap is nog steeds prachtig. Sinds gisteren lopen we door een droog gebied. De velden zijn veelal leeg. Hier en daar zijn er olijfboomgaarden en druivenvelden.

Tegen vijf uur komen we, samen met Bea, in Viana aan.

We vinden Jan en Mike met een groot glas bier aan de rand van de stad. Uit de zon en in de wind is het daar al weer aardig koud. Samen vinden we een herberg. We krijgen er met z’n vijven een 6-persoons slaapzaal toegewezen. De kamer heeft een raam met een prachtig uitzicht.

Het is vandaag weer wasdag. En direct na de was is het alweer etenstijd. We eten met z’n allen in een restaurant in de stad. Heerlijk gegeten, en leuke avond.

Als we weer richting herberg lopen komen we Laura, een van de Italiaansen van een paar dagen geleden, tegen. Ze had vandaag haar laatste wandeldag, en gaat morgen weer terug .

Een van de twee Italiaanse meiden, waar we onze slaapzaal mee deelden, heeft vanochtend besloten te stoppen met de Camino. Pijn in haar bovenbeen. Ze hebben nog maar één dag gelopen, maar wel meteen 30km gedaan. Haar vriendin twijfelt nog wat zij nu gaat doen…

Het is koud deze ochtend. Na een uurtje kunnen wel de handschoenen uit, maar de temperatuur blijft laag. De jas blijft de hele dag aan. Maar het is heerlijk weer om te wandelen. ‘s Middags zien we ergens een thermometer die 10°C aangeeft. 

De Camino volgt vandaag ongeveer de route van de A12. We gaan deze autoweg een aantal malen onder door.

Tegen de middag komen we in Estella. Dit is een grotere plaats. Er zijn twee telefoonwinkels. We kunnen eindelijk een Spaanse SIM-kaart met pre-paid data kopen. Nu hebben we ook weer internet, als er ergens geen WiFi is.

Sinds we in Spanje zijn, zien we regelmatig tappunten voor drinkwater langs de route. Vlakbij het klooster Irache ligt een wijnhuis met dezelfde naam. Hier is een tappunt met twee kranen; uit een van de kranen komt rode wijn!
  

Vanochtend, bij vertrek, zagen we al deze gigantische rotswand in de verte. Vanmiddag, bij aankomst in Villamayor de Monjardín zien we hem nog steeds.
  

We slapen deze keer in een herberg van een Nederlandse Protestante organisatie. Er zijn hier vijf Nederlanse vrijwilligers. Na de gezamelijke maaltijd bieden ze een gebedsmeditatie aan.  Samen met Jan en Bea (die we al kennen van gisteren) en Mike (een Canadees) besluiten we om in plaats daarvan naar het dorpscafé te gaan.

Jan is wel een heel bijzonder figuur. Hij heeft al veel tochten op de Camino gemaakt. En hij heeft bijvoorbeeld ook stukken van het pad naar Jeruzalem gelopen. Hij is de eigenaar van een bedrijf in waterbehandeling. Dat bedrijf voert hij op geheel eigen wijze. Hij stelt zich niet op als baas, maar beslissingen worden op democratische wijze, door het hele personeel genomen. 

We bespreken deze avond grote onderwerpen (politiek, economie, Europa, voedsel en nog veel meer).

Even voor tienen gaat het café sluiten. En dat komt goed uit, want om kwart over tien gaat ook de deur van onze herberg dicht.

Onder de autoweg door en dan over de campus van de universiteit; daarna zijn we weer op de Camino. In het hoofdgebouw van de universiteit is het pelgrimskantoor, waar we even een stempel halen.

Via het plaatsje Cizur Menor lopen we een berggebied in. Mooie wandeling.

Na een paar uur is er weer een dorpje met een bar.  Tijd voor een rust.

Het is dan niet meer zo ver naar het hoogste punt van vandaag: Puerto del Perdón. Op de pas staat een koude wind. De jas kan weer aan. Er is een prachtig uitzicht, naar beide kanten. En er staat een kunstwerk, waarvan we al veel foto’s hadden gezien: een stoet van pelgrims, door de jaren heen.

Er volgt een lange afdaling over een pad dat vol ligt met grote keien. We lopen nu in een droog gebied. Er staan veel steeneiken.

Rond de middag is er weer een dorpje, Uterga, met een bar en terras, waar we een broodje kopen voor de lunch.

En al om half drie zijn we in Puenta de la Reina, een grote plaats met veel overnachtingsmogelijkheden.  Gaan we hier slapen of lopen we nog even door? We besluiten voor het laatste. Over de Middeleeuwse brug, waar het stadje zijn naam aan dankt, verlaten we de mooie plaats.

We lopen nog een paar uur verder, en vinden nog een behoorlijke klim op ons pad. Dan zien we het dorpje Cirauqui liggen, waar we nu gaan overnachten. Het ligt prachtig op een heuveltop.

Via een steile klim omhoog komen we bij de herberg. Het is een prachtige, particuliere herberg. We slapen er in een 6-persoons slaapzaaltje. De herberg biedt ook een avondmaaltijd aan. We eten deze avond met twee Belgen (Bea en Jan) en drie Italiaanse meiden. We praten over de maffia en over Vincent van Gogh. En over de Camino natuurlijk. Leuke avond!

12 Oktober is de datum waarop Columbus Amerika ontdekte. Nu is het de dag van de “Hispanidad” (de landen/volkeren in de wereld die de Spaanse taal en het Spaanse koloniale erfgoed delen). In Spanje is dit een nationale feestdag. Niet de meest ideale dag om een rustdag in Pamplona te hebben. De meeste winkels zitten dicht. We willen graag een Spaanse SIMkaart en een prepaid data-bundel. Maar dat gaat vandaag niet lukken.

We wandelen door de citadel naar centrum van Pamplona. Het, nog bijna intacte, stervormige verdedigingswerk ligt net buiten het centrum van Pamplona, en is nu het midden van een groot stadspark.

We beginnen met een bezoek aan de kathedraal. 

Deze is nu wel open, maar helaas is het bijbehorende museum gesloten (maandag). En daarom is er ook geen rondleiding door het bisschoppelijk paleis en het klooster. 

Daarna willen we naar het museum van Navarra. Maar ook dat is dicht omdat het maandag is.

Gelukkig kun je wel elke dag van de week door de mooie straatjes van de stad lopen.

Pamplona is de stad van de stierengevechten. In de week van 7 tot 14 juli rennen er elke ochtend jonge mannen voor de stieren uit, die door de smalle straatjes van de rand van de stad naar de arena rennen.  Ergens in een winkeltje aan deze route, kun je je laten fotograferen, liggend voor vier aanstormende opgezette stieren. Een beetje Hollander maakt zo’n foto natuurlijk stiekem, met zijn eigen camera. Er bij gaan liggen, in een dramatische pose gaat dan echter niet….

‘s Ochtends zagen we al allerlei mensen verzamelen met vlaggen en spandoeken. ‘s Middags is er een grote demonstratieve tocht door de stad van Askapena Aurrera. Dit is een Baskische beweging, geliëerd aan de Antiglobalisten. Ze strijden tegen het imperialisme en voor de vrijheid van mensen en volkeren; in de eerste plaats voor de Basken, maar ook voor alle andere onderdrukte volkeren. 

Het is een grote demonstratie, duizenden deelnemers.

Pintxos zijn de geweldige hapjes die in dit deel van Spanje gegeten worden. We bezoeken natuurlijk ook een Pinxtos bar. 

We lezen nog een paar uur, lekker rustig, benen omhoog, in de hotelkamer.

En omdat het restaurant van gisteren ons goed bevallen was, eten we daar weer. Uit eten in Spanje is niet duur. We betalen hier €12 voor een 3-gangen menu incl. wijn.

We lopen terug naar de brug over de Arga, waarover we gisteren Larrasoaña binnenkwamen. We steken de Arga over en lopen weer verder aan de zuidkant. De paden hier zijn bijna te mooi aangelegd. Dat loopt wel makkelijk, maar het voelt soms een beetje te verzorgd.  

De route is weer erg mooi; door bos, soms direct langs de rivier, soms wat verder de heuvels in.

Na een uurtje komen we in het dorpje Zuriáin. Daar vinden we ons ontbijt op een terras. In Frankrijk zou een dorp al Larrasoaña wel een bakker hebben gehad, waar je ‘s ochtends vroeg al brood kunt kopen. Hier dus niet; daar waren we nog niet helemaal op ingesteld.

Daarna volgt nog meer prachtige wandeling door de heuvels. Eerder al vielen er een paar druppels regen, en hebben we de hoezen over onze rugzakken gedaan. Maar gelukkig zet het niet door.

Na een uurtje of drie komen we in La Trinidad de Arre. Vandaaruit lopen we door diverse dorpen langzaam richting Pamplona. In een van deze dorpen wordt een feest voorbereid; er lopen mensen met muziekinstrumenten, en we zien een opgetuigde reus weglopen. Maar het lijkt allemaal nog lang niet te beginnen; dus we lopen maar door.

De route door deze plaatsen wordt geweldig goed bewegwijzerd, met schilderingen op de weg en grote aanwijsborden.

Net na de middag bereiken we Pamplona. We lopen tussen de gigantische stadsmuren de stad binnen. 

We lopen eerst naar de kathedraal, maar daar is een mis gaande. Dan vinden we Nynke en Sophie weer op een terras. We hadden al eerder vandaag afscheid genomen. Wij nemen morgen een rustdag in Pamplona, Sophie overnacht hier vanavond en Nynke loopt vandaag nog verder.

Wij zoeken het hotel op waar we voor twee nachten hebben gereserveerd. Het is luxe zakenhotel, net iets te ver van het centrum. Alle hotels in het centrum waren vol, vanwege het lange weekend; morgen is er een nationale feestdag in Spanje.

Later in de middag gaan we weer terug naar het centrum. We lopen er wat rond, en drinken wat. De kathedraal is nu helaas gesloten.

‘s Avonds eten we bij een bar/restaurant, direct tegenover ons hotel.

Gistermiddag hadden we al bonnetjes gekocht voor het ontbijt vanochtend, in een restaurant, vlak naast het klooster. En dat hadden meer mensen gedaan. Er is een lange wachtrij. Wat een drukte!

Roncesvalles ligt op 900m. Het is er vanochtend helder en koud. We lopen de eerste uren met jas en handschoenen. Het gras is wit bevroren.

Maar het grootste verschil met Frankrijk is wel de drukte. Bij vertrek zijn er zoveel mensen; het lijkt wel een wandelmars. Boekje en richtingaanduiding zijn overbodig. Je loopt gewoon met de meute mee.

Een ander groot verschil met Frankrijk zijn de faciliteiten onderweg. Na een half uur komen we in een dorpje, waar de supermarkt al open is. Bij verschillende gelegenheden kun je er iets eten of drinken. En dat gaat de hele dag zo door. Boodschappen plannen en een dag vooruit kopen hoeft niet meer.

Na een paar uur is er een aantrekkelijk terras in de zon. Daar treffen we Nynke en Sophie weer.

We komen hen de laatste paar dagen regelmatig tegen. Nynke komt uit Friesland, en komt ook uit Nederland lopen. Sophie reist een jaar, tussen haar middelbare school en verdere studie. Ze heeft een aantal maanden op een camping in de Dordogne gewerkt en is van daar uit haar Camino begonnen.

We zitten er heerlijk in de zon, en het is gezellig.

Het volgende dorp, Zubiri ligt verder weg. We lopen nog steeds door een bergachtig gebied. De paden zijn hier heel goed. We lopen veel door bos. Af en toe schitterende uitzichten.

In Zubiri, op 22 km, moeten we beslissen of we daar overnachten, of nog een dorp verder gaan. We besluiten een broodje te eten, en verder te gaan.

In Frankrijk reserveerden we, bijna altijd, onze slaapplaatsen vooruit. In Spanje kan dat, voor de pelgrimsovernachtingen, niet. Je kunt dus onderweg bepalen of je ergens stopt of nog verder gaat.

Kwart over vier komen we in Larrasoaña aan.

We krijgen er een bed toegewezen in de gemeentelijke gîte. Er is tuin achter de gîte. Daar zitten Nynke en Sophie aan een biertje. We sluiten ons er graag bij aan. De automaat met blikjes bier is vlakbij, en opeens is het dan al zeven uur, en hebben we nog steeds niet gedoucht. Eerst maar eten. Wij gaan naar het restaurant van het dorp, voor het pelgrimsmenu. Daarna douchen en naar bed.